Antik Yunanistan

H iç şüpesiz doğu kültürünün batıya ulaşmasını sağlayan bu dönem M.Ö. 700 ila 146 arasındadır. Bu yazıda kullanılacak tarihlerin hepsi Milattan önce olduğundan direk verilecektir.

Antik yunanistan dediğimizde sadece bugünkü sınırlar içinde düşünemeyiz. Kuzey Batı Akdeniz, Ege adalarını, Batı Anadolu kıyılarını hatta Karadenizi ve İtalya’yı da katabiliriz. Bu devir öncesi göçler ve savaşlar devridir. İzmir’li Homer’in 850 yıllarında yazdıkları ve arkeolojik verilere göre bir tarihleme yapabiliriz. Ya da birçok arkeolog gibi 1050-800 arasını gerçekten de simsiyah olan karanlık çağ diyebiliriz. Bu karanlık çağ Anadolu’da 1200 lerden başlar. Dor akınları da 1050 de başladığında bu karanlık, kıta Yunanistan’ına da doğmuş oluyor. Girit’teki Minos uygarlığını yıkmış olan Myken kültürü de böylece son bulmaktadır. Continue reading Antik Yunanistan

Yunanlı filozoflar

Üç büyük filozofun ardından Antik dönemde felsefe hangi alanlarda gelişti?

Bu soruyu yanıtlamadan önce, Akdeniz dünyasına bir göz atmakta yarar var.

Her şeyden önce Yunan kent devletlerinin birbirleriyle yaptıkları üstünlük mücadelesi, bu devletçiklerin güçsüz düşmesiyle sonuçlandı.

Makedonya’da yeni bir güç yükseliyordu. Babası Filip’ten sonra bildiğiniz gibi Büyük İskender Hindistan’a kadar tüm bölgeyi içine alan bir imparatorluk kurdu. Ölümünden sonra ardılları mirasını paylaştılar. Uzun süreli hanedanlar kurdular.

Russel “Felsefe Tarihi”nde bu dönemi şöyle özetliyor Continue reading Yunanlı filozoflar

Eski Roma Dini

Ç ok tanrılı bir din anlayışından gelen Romalılar tabiat kuvvetlerinin birer tanrı olduğuna, tabiatta ve hayatta olan herşeyin tanrısal iradeye bağlı olduğuna inanıyorlardı.Başlangıçta Etrükslerin etkisinde kalan din anlayışı, fetihlerden sonra yeni ülkelerin kültürleriyle tanışınca buralarda yaşayan halkların dini inançlarından da etkilenmiştir. Romalılar Fenike, İran, Frig inançlarının etkisindede kaldılar ama özellikle yunan uygarlığının (helen) din ve inanç konusundaki daha fazla ve belirgindir. Continue reading Eski Roma Dini

Eski Roma Tiyatrosu

Eski Roma tiyatrosu hakkında bilgi

Roma İmparatorluğu döneminde canlandırıldı. Yunan oyunlarına öykünülerek kaleme alınan bu oyunlar hiçbir zaman eski yetkinlik düzeyine ulaşamadı. Sıradan Romalılar trajediden çok komedi yazarlarından en tanınanları Plautus (İÖ yaklaşık 254-184) ile Publius Terentius’tur (İÖ yaklaşık 186-159). Yunan komedisini Roma toplumuna uyarlanan bu yazarlar düzeyli oyunlar kaleme aldılar. Gene de, Roma komedileri giderek yozlaştı ve kaba temsillere dönüştü. Romalılar trajedi sevmediği için, Lucius Annaeus Seneca’nın (İÖ yaklaşık 4-İS 65) yazdığı büyük trajediler yaşadığı dönemde hiç sahnelenmedi. Ama yapıtları daha sonra ki klasik trajedilere model oluşturdu. Continue reading Eski Roma Tiyatrosu

Eski Roma Ordu

Eski Roma ordusu (M.Ö. 500 civarı) dönemin diğer şehir devletleri gibi Yunan medeniyetinden etkilenmişti. Bunlar ”hoplite” adı verilen ağır piyade taktikleri uygulayan vatandaşlardan oluşan milislerdi. Ordu küçüktü (askerlik çağına gelmiş özgür erkeklerin sayısı 9.000 kadardı) ve üçü ağır piyade, ikisi de hafif piyadelerden oluşan beş kısımda (siyasi olarak vatandaşların örgütlendiği ”comitia centuriata” ‘ya paralel olarak) örgütlenmişti. Eski Roma ordusu taktik bakımından sınırlıydı ve bu dönemdeki varlığı esas olarak savunmaya yönelikti. MÖ 3. yüzyıla gelindiğinde Romalılar ”hoplite” tertibinden vazgeçerek muharebe alanında daha bağımsız hareket edebilen, sayıları 120 ilâ 160 arasında değişen ”maniple” adında daha esnek bir sistem kurdular. Destek askerleriyle her biri on manipleden oluşan üç destek hattının oluşturduğu 30 maniplelik bir grup bir lejyon oluyordu. Eski cumhuriyet lejyonu her biri farklı donanıma sahip ve dizilişteki yerleri farklı, üç manipular ağır piyade (”hastai”, ”principeler” ve ”triarii”), bir hafif piyade gücü (”veliteler”) ve süvarilerden (”equiteler”) meydana gelen beş kısımdan oluşuyordu. Yeni örgütlenmeyle birlikte ordu komşu şehir devletlere karşı daha saldırgan ve mütecaviz bir yönelim içine girdi. Continue reading Eski Roma Ordu