Zeugma’nın mozaikleri asırlar önce çalınmış


Gaziantep’in Nizip ilçesinde bulunan Zeugma Antik Kenti’nden çalınan mozaiklerin kalan parçaları Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde sergilenirken, yurt dışına kaçırılan mozaiklerin fotoğrafları da müzenin sitesinde yayınlanıyor.

GAZİANTEP – Gaziantep Müzesi arkeoloğu Dr. Mehmet Önal, “Zeugma mozaikler şehriydi. Buradan 1873 yılında çalınan Poseidon mozaiği, 41 parça halinde 7 ülkenin 11 resmi ve özel koleksiyonlarına dağıldı” dedi.

Dr. Mehmet Önal, bu mozaikler kentini definecilerin yüzyıllar öncesinden bildiğini, 19. yüzyılda birçok mozaiğin Zeugma’dan yurt dışına götürüldüğünü söyledi. Dr. Önal, defineciler tarafından 1873 yılında Zeugma’da bulunan eyaletleri tasvir eden mozaiklerin, parça parça kesilerek, çeşitli müzelere satıldığını ifade etti.Eyalet büstlerinin merkezinde Poseidon mozaiğinin yer aldığını anlatan Önal, kaçırılan mozaikte, Poseidon etrafında, Roma eyaletlerini tasvir eden dairevi çerçeve içinde kule taçlı kadın figürlerinin bulunduğunu belirtti.Definecilerin, mozaikleri kaldırırken bazı figürleri kısmen tahrip ettiğini dile getiren Önal, Poseidon Mozaiğinin etrafında, Roma eyaletlerini tasvir eden kadın resimlerinin 1873 yılında Zeugma’dan, parça parça kesilerek çeşitli müzelere satıldığını, kısmen tahrip edilen mozaiğin, 41 parça halinde 7 ülkenin 11 resmi ve özel koleksiyonlarına dağıldığını bildirdi.Dr. Önal, 1993 yılında Birecik Barajı yapılmasının gündeme gelmesiyle Gaziantep Müze Müdürlüğünün, West Avustralya Üniversitesiyle katılımlı kurtarma kazılarına başlandığını anımsatarak, şöyle konuştu:“Bu çalışmada Kelekağzı mevkisinin doğusundaki tepede Roma villası kısmen meydana çıkarılmıştır. Villa odasında yer alan taban mozaik döşemesinin kaçakçılar tarafından sökülmüş olduğu görülmüştür. Arta kalan harflerden buradan sökülen resimlerin, ölümsüz iki aşık Metioks ve Parthenope’ye ait olduğu, yapılan araştırmada ise bunların Amerika’da Houston kentinde Menil koleksiyonunda bulunduğu saptanmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığının girişimleri neticesinde bu mozaiğin 2001 yılında müzemize iadesi sağlanmıştı. Onlarca yıl Gaziantep’ten ayrı kalan bu mozaikler, şu an gövdelerine kavuşmuş halde olup, müzemizde teşhir edilmektedir.” Arkeolog Dr. Önal, Dionysos-Ariadne’nin Düğünü, Poseidon, Eyalet Büstleri, Tryphe ve Mevsim Tanrıçası mozaiklerinin kısmen ya da tamamen defineciler tarafından yurt dışına kaçırıldığını, mozaik kaçakçılarından arta kalan bazı mozaiklerin de Gaziantep Müzesi’nde sergilendiğini, ancak kaçırılan bazı mozaiklerin sadece ‘gaziantepmuzesi.gov.tr’ adlı internet sitesinde fotoğraflarının yayınlandığını sözlerine ekledi.

ARKEOLOJİ KİTAPLARI

ANADOLU UYGARLIKLARI KİTAPLARI

Kitabın adı Alt Başlık Yazarı Yayınevi Y.Tarihi

EGE ve YUNAN TARİHİ, Ord. Prof. Arif Müfit MANSEL, T.T.K. 1947

ANADOLU UYGARLIKLARI Ord. Prof. Ekrem AKURGAL Net turistik Yay. 1987

ANADOLU KÜLTÜR TARİHİ Ord. Prof. Ekrem AKURGAL Tübitak Yay. 1998

EGE Batı Uygarlığının Doğduğu Yer Doğu Hellen Kültür Tarihi (M.Ö.1050-333) Ord. Prof. Ekrem AKURGAL İzmir B.Ş. Belediyesi Yay. 2000

HATTİ VE HİTİT UYGARLIĞI Ord. Prof. Ekrem AKURGAL Yaşar egitim Kültür Vakfı- İzmir 1995

HİTİT ÇAĞINDA ANADOLU Ord. Prof. Sedat ALP Tübitak Yay. 2001

HİTİT GÜNEŞİ Ord. Prof. Sedat ALP Tübitak Yay. 2003

HİTİTLERDE ŞARKI. MÜZİK VE DANS Ord. Prof. Sedat ALP Kavaklıdere Kültr. Yay. 1999

HİTİTLER Ark. İlhan AKŞİT Sandoz Yay. 1981

HİTİTLER VE HATTUŞA Muazzez Hilmiye ÇIĞ Kaynak Yay. 2000

BOĞAZKÖY’DEN KARATEPE’YE Hitit Bilim ve Hitit Dünyasının Keşfi ” Yapı Kredi Yay. 2001

TÜRKİYENİN TARİHİ Bir Gezginin Gözüyle Anadolu Uygarlığı Seton LLOYD Tübitak Yay. 1989

ANADOLU ARKEOLOJİSİ Başlıngıçtan Perslere Kadar Prof. Veli Sevin Der Yay. 1997

ESKİ ANADOLU ve TRAKYA Başlangıçtan Pers Eğemenliğine Kadar Prof. Veli Sevin İletişim Yay. 2003

ANADOLUDA BRONZ ÇAĞI KENTLERİ Prof. Sevgi AKTÜRE Tarih Vakfı 1994

MAĞARADAN KENTE Anadolu’nun Eski Yerleşim Yerleri Celal TUNA İletişim Yay. 2000

TÜRKİYE ARKEOLOJİSİ VE İstanbul Üniversitesi 1932- 1999 Editör Prof. Oktay BELLİ İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü 2000

ARKEOLOJİ Bir İnsan ve Uygarlık Bilimi Ark. Hasan Tahsin Uçankuş Kültür Bakanlığı Yay. 2000 1244 sayfa, a4 boyutu

ARKEOLOJİ NİYE? NASIL? NE İÇİN? Toplumsal Arkeoloji Platformu Ege Yay. 2003

ARKEOLOJİ DİPTEN GELEN SANAT Sanat Dünyamız Dergisi 80 Yapı Kredi Yay. 2000
ARKEOLOJİ BİR BİLİMİN KATMANLARI COGİTO Dergisi, Sayı 28 Yapı Kredi Yay. 2001

ARKEOLOJİ SÖZLÜĞÜ Ark. Secda SALTUK İnkilap Kitabevi 1989

ANADOLU UYGARLIKLARI ANSİKLOPEDİSİ I., II.,III. Ciltler Görsel Yay. 1982

DOĞU ANADOLU VE URARTULAR Prof. Afif ERZEN T.T.K. 1984

Erzurum Çevresinin URARTU Tarihindeki Yeri Prof. Emin BİLGİÇ Şafak Matbaası Ank. 1993

URARTU KRALLIĞI Tarihi ve Sanatı Prof. Altan ÇİLİNGİROĞLU Yaşar egitim Kültür Vakfı- İzmir 1997

URARTU: SAVAŞ VE ESTETİK Prof. Okyay BELLİ Yapı Kredi Yay. 2003

GALATLAR ve GALATYA TARİHİ Anadolu’daki Yard. Doç. M. Ali KAYA Ege Üni. Ed. Fak. Yay. 2000

PİSİDYA TARİHİ Hellenistik ve Roma Devrinde Doç. Mehmet ÖZSAİT Edebiyat Fakültesi Yay. 1985

DOĞUBAYAZIT SEMPOZYUMU Ed. Oktay BELLİ Çekül Vakfı 2004

BERGAMA’DA FİKİR ADAMLARI Osman BAYLADI Bergama Belediyesi Yay. 1941

BERGAMA Tarihinde Su Yolları ve Çeşmeler Osman BAYLADI Bergama Belediyesi Yay.

ANTİK KAYNAKLARDA KARADENİZ BÖLGESİ Adem IŞIK T.T.K. 2001

ANTİK ÇAĞDA KENTLER NASIL KURULDU R. E. WYCHERLEY Arkeoloji ve Sanat Yay. 1986 Amerikada 1947′ de yayınlandı.

ANTİK STADİUMLAR Ark. Secda SALTUK İnkilap Kitabevi 1995

ANTİK YUNAN VE ROMA’DA MÜHENDİSLİK J. G. LANDERS Tubitak Yay. 1996
ESKİ ANADOLU MİMARLIĞI Rudolf NAUMANN T.T.K. 1975

ANTİK OLİMPİYAT OYUNLARI Judith SWADDLING Homer Kitabevi 2000

ANTİKÇAĞDA AYDINLATMA ARAÇLARI Ark. Sedef ÇOKAY Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü 1998

ANTİK DÜNYADA GÜNLÜK YAŞAM Ark. Ö. Selçuk GÜR Magister Turizm Yay. 1991
ESKİ YUNAN ÇÖMLEKÇİLİĞİ Kaan İREN Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü 2003

ANADOLU TANRIÇALARI Prof. Oktay BELLİ Promete Yay.

ZEUS’UN ANADOLU KÜLTLERİ Prof. Nuran ŞAHİN Akdeniz Medeniyetleri Ens.Yay. 2001

MARMARİS MÜZESİ Ticari Amforaları Ahmey Kaan ŞENOL Kültür Bakanlığı Yay. 2003

Arkeoloji Sanat Tarihi Araştırma Teknikleri Prof. Haşim KARPUZ Selçuk Üniversitesi Yay. 2001

ARKEO ATLAS Anadolu nun Tarih Öncesi Sayı-1 Atlas Dergisi_2002

ARKEO ATLAS Anadolu da Kentleşme Sayı-2 Atlas Dergisi-2003

ARKEO ATLAS Hititler, Tunç Çağı Sayı-3 Atlas Dergisi-2004

ARKEO ATLAS Doğu nun Demir Çağı Sayı-4 Atlas Dergisi-2005

ANTİK BÖLGE KİTAPLARI

anadolu_arkeolojik_bolgeleri.gif

ADI ALT BAŞLIK YAZARI Yayıncı Y. Tarihi

ANADOLU’NUN TARİHİ COĞRAFYASI Prof. Veli SEVİN Türk Tarih Kurumu 2001

Antik Çağ Türkiye Tarihi Coğrafya Bölgeleri Dr. Emrullay GÜNEY Bilgili Yayın & Yapım 2000

ANTİK ÇAĞ TÜRKİYE KENTLERİ Dr. Emrullay GÜNEY Bilgili Yayın & Yapım 1999

ANTİK KENTLER, Mitoloji, Tarih, Arkeoloji Ark. Yusf GÜL İzmir, 1996

AIOLIS Prof. Bilge Umar Ak Yayınları 1980

AIOLIS Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 2002

BITHYNIA Küçük Asya Charles Texier Avrasya etnoğrafya vakfı 1997

BITHYNIA Prof. Bilge Umar Ak Yayınları

FİRİGYA, Kral Midas’ın Ülkesi Ertuğrul Algan-İrfan Ongar Esbank Kültür Yayınları

FİRİGYA, phrygia Nejat İşcan İşcan Yayınları Eskişehir, 2002

PHRYGIA Prof. Bilge Umar Ak Yayınları 1982

PHRYGIA Kültür Rehberi Ark. Hasan Tahsin Uçankuş Kültür Bakanlığı Yayınları 2002

GÜNEYDOGU ANADOLU Dr.İlhan Akbulut Cem Ofset 1997

IONIA Eski Çağda Ege Bölgesi George Been ARION Yayınları 1995

IONIA Prof. Bilge Umar Ak Yayınları 1979

IONIA Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 2001

KAPADOKYA Doğanın Mucizesi Nevşehir Valiliği

KARIA Eski ÇağdaMenderesin Ötesi George Been ARION Yayınları 2000

KARIA Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 1999

KILIKIA Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 2000

LYDIA Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 2001

LİKYA İNCELEMELERİ Prof. Sencer Şahin-Mustafa Adak Arkeoloji ve Sanat Yay. 2002

LYKIA Eski Çağda Lykia Bölgesi George Been ARION Yayınları 1997

LYKIA Işık Ülkesi Ark. İlhan Akşit Akşit Yay. 1998

LYKIA Prof. Cevdet Bayburtoğlu

LYKIA Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 1999

LYKIA Prof. Cevdet Bayburtoğlu Akmed Yay. 2004

MYSIA Prof. Bilge Umar Ak Yayınları 1984

PAPHLAGONIA Prof. Bilge Umar Ak Yayınları 1988

PHAPMPHYLİA Eski Çağda Güney Kıyıları George Been ARION Yayınları 1997

PISIDIA Prof. Bilge Umar Akbank

PONTOS Karadeniz Kapadokyası Prof. Bilge Umar İnkilab Yay. 2000

TRAKIA Prof. Bilge Umar Ak Yayınları

TROAS Prof. Bilge Umar Ak Yayınları 1983

TURABDİN, Canlı Kültür Mirası, Türkçe, İng. Alm. Holler Weger Herstellung-Production Yap. 1999

URARTU Savaş ve Estetik Prof. Oktay Belli Yapı Kredi Yayıncılık 2003

URARTU KRALLIĞI Prof. Altan Çilingiroğlu Yaşar Eğitim veKültür Vakfı 1997

ANTİK KENT KİTAPLARI, ANTİK KENT REHBERLERİ

perge-kap_.jpg

PERGE Anıtsal Kapı

ADADA Ark.Dr.Mustafa Büyükkolancı Göltaş Kültür Dizisi 1998

AIGAI Ark. Şükrü Tül Ege Yayınları -1995

AIZANOI REHBERİ Kütahya Müz. Mdr. Ark.Metin Türktüzün Dönmez Ofset Ank, 1998

ALABANDA & ALİNDA Arif Uyguç Aydın. 1999

ALACAHÖYÜK Adım Adım Ünal Yalçın İNTERMEDIA 1999

ALLIANOI Ahmet YARAŞ Bergama Yortanlı Kurtarma Derneği 2000

APHRODISIAS Prof.Kenan T. Erim Net Turistik Yayınları 2000

APHRODISIAS Adım Adım Ark.Cumali Ayabakan

ARYKANDA Prof. Cevdet Bayburtoğlu Homer Kitabevi 2003

ASLANTEPE (Malatya) Malatya Belediyesi

ASSOS Prof. Ümit Serdaoğlu Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1996

BERGAMA Arkeolojik Rehber Prof. Prof. Wolfgang Radt Türkie Turing ve Otomobil Kurumu 1984

BERGAMA Sanat Eserleri ve Abideler Osman Bayatlı Bergama Belediyesi Kültür Yayınları 1949

BERGAMA Su yolları ve Çeşmeler Ali Özinal

BERGAMA Fikir Adamları Osman Bayatlı

PERGAMON Antik Bir Kentin Tarihi ve Yapıları Prof. Wolfgang Radt Yapı Kredi Yayınları 2002

PERGAMON-BERGAMA De Ga Ajans Dega Ajans, İzmir, 2000

ASKLEPION Bergama Tarihinde Osman Bayatlı Bergama Belediyesi Kültür Yayınları

ÇATALHÖYÜK Konya Müz. Mdr.

ÇATALHÖYÜK Site Guide Book Ian Hodder

EFES Rehb.Hüseyin Çimrin Güney Books 1998

EFES Şadan Gökovalı Ticaret Matbaacılık

EFES Ark.Rüstem Duyuran Basın Yayın Turizm Müdürlüğü 1951

EFES San.Tar. Doğan GÜMÜŞ Do-Gü Yayınları 1993

EFES – MERYEM ANA Rehber Gözüyle Rehb. Oktay Gürsoy Sihap Yayınları 1983

EFES REHBERİ Peter Scherrer Ege Yayınları 2000

EFES TARİH ARKEOLOJİ Ar. Mz.Mdr. Sebahattin Türkoğlu Ticaret Matbaacılık 1971

EFES YAMAÇ EVLER Efes Mz, Müdürlüğü arkeoloğları Hitit Color

EFES’İN ÖYKÜSÜ Mz.Md.Sabahattin Türkoğlu Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1986

EFLATUNPINAR Hiti Anıtı Ark.A.Sırrı Özenir

GORDION Kazıları Ve Müzesi Rodney S. Young AnkaraTurizmi,eski eserleri ve müzeleri Sev. Der. 1975

HALIKARNASSOS Ve Bodrum Kalesi Ark.İlhan Akşit Doğruluk Matbaacılık İzmir

HARRAN Eski Çağda Aynur Özfırat Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1994

HARRAN Doç.Cihat Kürkçüoğlu Şanlıurfa Valiliği 2000

HASANKEYF İsmail Ertuğrul Yazarın Kendisi

HASANKEYF Antik Kent Hasankeyf Kaynakamlığı 1999

HASANKEYF Kültürlerin buluştuğu antik kent Belediye Başkanlığı

HATTUŞA Hitit Başkentinde Bir Gün Prof. Jurgen Seeher Ege Yayınları 1999

HERAKLEIA PONTIKE Tarihi Gelişimi ve Eski Eserleri Doç.Tayfun Akkaya Troya yayıncılık 1994

HIERAPOLİS Ark. Tevfik Gegeç Hitit Color

HIERAPOLİS Pamukkale Ark.İlhan Akşit Akşit Kültür ve Turizm Yayıncılık 2000

HIERAPOLİS Prof. Francesco D’andria Ege Yayınları 2003

IASOS Karia’da Bir Liman Kenti Kazı Ekibi Homer Kitabevi 2004

İSTANBUL, Eski Çağda Oğuz TEKİN Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yay. 2001

KAPADOKYA Ark. Murat Gülyaz-Rehb.İrfan Ölmez Dünya kitap kırtasiye turizm ticaret 1998

KAPADOKYA Mehmet Çuhadar REVAK 1997

KAPADOKYA Taş Kapıdan Taç Kapıya Gürsel Korat İletişim Yayınları 2003

KAPADOKYA Doğanın Mucizesi Nevşehir Valiliği

KAPADOKYA Yer altı Şehirleri Ark.Ömer Yörükoğlu-4 Ark. Aşık Ofset Ank. 1990

GÖREME Yıldız Ötüken Kültür ve Turizm Bakanlığı 1987

KARAİN MAĞARASI Prof. Işın Yalçınkaya T.T.K. 1989

KAUNOS Liman Agorasi- Çeşme Binası Prof. Cengiz Işık T.T.K. 1994

KAUNOS Prof.Baki ogün-Prof.Cengiz Işık Orkun&Ozan Med.Hiz. Ant.2001

KILISTRA Konya İl Trzm.Mdr.

KLAROS Doç. Nuran Şahin Ege Yayınları 1998

KNIDOS Antik Kent Rehberi Ark.Christina Bruns Özgan Knidos’u Araştırma ve Geliştirme Derneği Konya, 2002

KOMMAGENE Sekizinci Harika Mahmut Aslan Ajansmat 1995

KOMMAGENE Nemrut’tan Adıyaman’a Adıyaman Valiliği 2003

KOMMAGENE- NEMRUT Tanrıların Diyarı Mustafa Çoban Lale Ajans

LAGİNA, Prof. Ahmet Tırpan – Yrd. Doç. Bilal Söğüt, Anıl Ofset, 2005

NEMRUT Tanrıların Tahtları Prof. Firedrich Karl Dörner Türk Tarih Kurumu 1990

KSANTOS VE LETOON Rehberi Jacques Des Courtils Ege Yayınları 2003

LYMIRA Zemuri Taşları Prof. Jurgen Borchhardt Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1999

LYRBE/SELEUKEIA Torslarda bir antik kent Prof. Jale İnan Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1998

MAGNESİA AD MEANDRUM Prof. Orhan Bingöl Aydın Valiliği 1998

METROPOLIS Kazıların ilk beş yılı, Prof. Recep Meriç Medoder 1996

METROPOLIS 2002 Prof. Recep Meriç Meseder 2002

MİLETOS İzmir Ark.Mz.Md.Hakkı Gültekin 1961

MİLETOS Bir Tarih Alan M. Greaves Homer Kitabevi 2003

MYLASA VE ÇEVRESİ, Uygarlığın Başkenti Öğr.Grv. Ark.Abuzer Kızıl Milas Reklamcılık ve matbaa hizmetleri Mias, 2002

NYSA VE AKHARAKA Prof. Vedat İdil Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı 1999

PERGE TARİHİ Adnan Pekman T.T.K. 1989

PHOKAIA- FOÇA Ark. Suzan Özyiğit İzmir, 1998

Pısıdıa ANTIOKHEIA Ark. Dr.Mehmet Taşlıalan Göltaş Kültür Dizisi 1997

PRIENE KLAVUZU Ark.Rüstem Duyuran Eski eserler ve müzeler Genel Md. 1948

PRIENE REHBERİ Küçük Asyanın Pompei’si Frank Rumscheid Ege Yayınları 2000

SART Harabeleri Rehberi Ark. Güldem Yüğrüm Eski eserler ve müzeler Genel Md. 1973

SIMINTHEION Troas’ta Kutsal Bir Alan Prof. Çoşkun Özgünel Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2001

SİDE Orhan, Ümit Atvur İst. 1984

SİDE 1947-1966 Yılı Kazıları Ord.Prof.Arif Müfit Mansel Türk Tarih Kurumu 1978

SİDE Rehb. Serhat Kunar Net Turistik Yayınları 1995

SİDE KLAVUZU Ord.Prof. A.Müfit Mansel Eski eserler ve müzeler Genel Md. 1967

ANCIENT SIDE Ark.Ümit Orhan Atvurt Güney kartpostal ve turistik yayıncılık 1997

SMYRNA- İZMİR Efsaneden Gerçeğe Yaşar Aksoy İzmir Büyükşehir Belediyesi 2002

ESKİ İZMİR-1 Yerleşme Katları ve Athena Tapınağı Ord.Prof. Ekrem Akurgal T.T.K. 1997

STRATONIKEIA Ark.Dr.Mehmet Tırpan Konya, 1998

TERMESSOS (İng.) Mustafa Uysal-Azmi Buyruk Fırat Yayın Tanıtım Ant. 1990

TRALLEİS Doç.Rafet Genç Arkeoloji ve Sanat Yayınları 2003

TRALLEİS PROJESİ Doç.Rafet Genç

TREBENNA, Nevzat Çevik, Burhan Varkıvanç, Engin Akyürek, Akmed yay.-2005

TROIA REHBERİ Prof. Manfred Korfmann Ege Yayınları 1999

TROYA Rehber Mustafa Aşkın Keskin Color

TROYA Efsane ve gerçek arası bir kente yolculuk Yapı Kredi Sergi Yayınları Yapı Kredi Yayınları 2002

YUMUKTEPE 5.Yılında

ZEUGMA Halfeti- Rumkale Nezih Başgelen- Rifat Ergeç Arkeoloji ve Sanat Yayınları 2000

ARKEOLOJİ DENEME KİTAPLARI

efes.jpg

Dünyanın her ülkesinden gelen bu insanların arasında bilgili biri olarak yer almak istermisiniz?
Bu bölümde yer alan kitapları mutlaka okuyunuz.

Bu bölümde yer alan kitaplar.Arkeolojiyi sevdirecek, ilgilenenleri heyacanlndıracak ve sıkmadan bilgi verecek kitaplardır. Arkeolojiye merak duyanlara, arkeoloji öğrencilerine ve konuya ilgisi olanlara tavsiye edilir.
Sıralama önem derecelerine göre yapılmıştır.

TANRILAR MEZARLAR BİLGİNLER Arkeolojinin Romanı C.W.CERAM Remzi Kitabevi 1994 Yazılışı,1949 (Yazıldığı yıl 15 dile çevrildi)

TANRILARIN VATANI ANADOLU C.W.CERAM Remzi Kitabevi 1994 Yazılışı,1955 (Anadolu ören yerlerinin keşif öyküleri)

ANADOLU TANRILARI Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1955

ANADOLU EFSANELERİ Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1954

Halikarnas Balıkçısının burada yer alan kitapları, size Anadolu Ören yerlerini ve Anadolu Uygarlıklarını tanıtırken, nefis anlatımla Mitolojiyi sevdirecektir.

ANADOLUNUN SESİ Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1971

MERHABA ANADOLU Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1980

HEY KOCA YURT Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1972

ARŞİPEL Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1992

6. KITA AKDENİZ Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1982

SONSUZLUK SESSİZ BÜYÜR Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1983

DÜŞÜN YAZILARI Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 1981

İMBAT SERİNLİĞİ Halikarnas Balıkçısı Bilgi Yay. 2002

Mektuplarıyla Halikarnas Balıkçısı Azra ERHAT

İŞTE İNSAN Azra ERHAT

BİR ARKEOLOĞUN ANILARI Ord. Prof. Ekrem AKURGAL Tubitak 1999

ARKEOLOJİ, Bir Bilimin Katmanları Cogito Y.K.Y. 2001

ARKEOLOJİ, Dipyen Gelen Sanat Sanat Dünyamız,80 Y.K.Y. 2000

ARKEOLOJİ NİYE? NASIL? NE İÇİN? Toplumsal Arkeoloji Platformu Ege Yay. 2003

EFES’İN ÖYKÜSÜ Ark. Sebahattin EYÜBOĞLU Arkeoloji ve Sanat Yay. 1986 ( Antik Çağ insanları nasıl yaşıyor, nasıl vakit geçiriyor, sosyal yaşantıları bu kitapda. Sosyal hayatlarını anlatan daha iyi bir eser yok.)

AYASOFYANIN ÖYKÜSÜ Ark. Sebahattin EYÜBOĞLU Yazıcı Yay. 2002

İŞTE ANADOLU Ömer TUNCER Arkeoloji ve Sanat Yay. 1993

ESKİ ANADOLU Kürşat BAŞDEMİR Kaynak Yay. 1999

Uygarlıklar Kavşağı Anadolu Derman BAYLADI Say Yay. 1996

TARİHE YOLCULUK Derman BAYLADI Say Yay. 1997

DOĞA ANA KUBABA Prof. Fahri Işık Akdeniz Medeniyetleri Ens. 1999

SÜRGÜNDEKİ ZEUS Sefa TAŞKIN Bergama Belediyesi Yay. 1990

MYSIA VE IŞIK İNSANLARI Sefa TAŞKIN

TROIA Hazineleri veya Schliemann’ın düşü Herve DUCHENE Y.K.Y. ( Gerçek bir İndiana Johns senaryosu)

HİTİTLER VE HATTUŞA İştar’ın Kaleminden Muazzez Hilmiye ÇIĞ Kaynak Yay. 2000

KİLDEN KİTAPLAR Edvard CHIERA Çantay Kitabevi 1996 (Prof. Ali Dinçol bu kitabı okudu ve Arkeoloji bölümünü seçti) )

HADRIANUS’UN ANILARI Marguerite YOURCENAR Adam Yay. 1964

LYKIA EFSANELERİ Hasan BARIŞCAN İnkilap Kitabezi 1996

EGE EFSANELERİ Hasan BARIŞCAN İnkilap Kitabezi 1998

EGE KÜLTÜRÜ Yaşar AKSOY İnkilap Kitabezi 1999

HALİKARNAS KADIRGASI Yaşar AKSOY İnkilap Kitabezi 1997

MAVİ SÜRGÜNE DOĞRU Cüneyt OKAY Kültür ve Turizm Bakanlığı 2001

ANTİK KENTLER Ark. Yusuf GÜL İzmir-1996

BÜYÜK İSKENDER, üç cild roman Valerio Massimo MANFREDİ Can Yayınları 2000 (Büyük İskender’in hayatını birde bu üç ciltlik romanda okuyun)

BÜYÜK İSKENDER, üç cild roman DROYSEN Sosoyal yyınlar 2000

ARKEOLOJİ GEZİ KİTAPLARI
GEZGİNLERİN ARKEOLOJİ KİTAPLARI

hierapolis-kastabala__tiyatro.jpg

Hierapolis – Kastabala gezim, Ceyhan ovasında yazın ortasında benden başka hiç bir gezgin sağanak yağmura yakalanmamıştır, tahmin ederim. Yağmur bir gezgini engelleyemez…

MAVİ YOLCULUK – 1 Azra ERHAT İnkilap Kitabevi

MAVİ YOLCULUK – 2 Azra ERHAT İnkilap Kitabevi

MAVİ ANADOLU Azra ERHAT İnkilap Kitabevi 1997

MAVİ GEZİ Orhan DURU Ada Yay. 1987

KÜÇÜK ASYA, I-II-III Charles TEXIER Enformasyon ve Dökümasyon Hz. Vkf. 2002, Ank.

KARAMANYA Sır F. BEAUFORT Akdeniz Medeniyetleri Arş. Ens. 2002

TARSUS W.M. RAMSEY T.T.K. 2000

NEMRUT Dağında İlahlar Arasında Eleonore DORNER

Lord Stratfort Cannıng’in Tükiye Anıları Stanley Lane POOLE Yurt Yayınları 1988

Türkiye Gezisi ve İngiltere Dönüşü 1698-1702 Edmund D. CHISHULL Bağlam Yayınları 1993

KUTSA ANADOLU TOPRAKLARI Lord

KINROSS Nokta Yayınları 2003

Pamphylia ve Pisidia Kentleri Cilt 1 Pamfilya, Karl Graf von Lanckoronski, AKMED Çeviri Dizisi 2, 2005.

PONTOS TARİHİ P. Minas BIJISKYAN Çiviyazıları Yayınevi 1998

GEZGİNLERİN GÖZÜYLE İZMİR İlhan PINAR Akademi Kitabevi 1994

GRAVÜRLERLE TÜRKİYE. IV, V Kültür ve Turizm Bkn. 2002

ANTİK ÇAĞ YAZARLARI, ANTİK KİTAPLAR

saffo_1_.gif

ESKİ YUNAN EDEBİYATI Dr. Güler ÇELGİN Remzi Kitabevi 1990

AISKHYLOS Zincire vurulmuş Promethus Zincire Vurulmuş Prometheus Bilgi Yayınevi 1968

AISKHYLOS Agamemnon Miilli Eğitim Bakanlığı 1964

ARİSTOPHENES Kuşlar Remzi Kitabevi 1996

ARİSTOPHENES Bulutlar Milli Eğitim Bakanlığı 1994

ARİSTOPHENES Kadınların savaşı İş Bankası Yayınları 2000

AUGUSTUS Ankara Augustus Anıtı Cumhuriyet Yayınları 1999

CATULLUS İşte şair Kültür Bakanlığı 1998

CICERO Dostluk Milli Eğitim Bakanlığı 1962

EURIPIDES Bakkha’lar İş Bankası Yayınları 2003

EPIKTETOS Düşünceler ve sohbetler Kültür Bakanlığı 1999

EURIPIDES Herakles Maarif Vekaleti 1941

EURIPIDES Medeia Maarif Vekaleti 1941

EURIPIDES Troya’lı kadınlar Arkeoloji ve Sanat Yayınları 2002

FENELON Telemakhos’un başından geçenler Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları 1990

GAIUS IULIUS PHAEDRUS Masallar Kültür Bakanlığı 1998

GAIUS VALERIUS CATULLUS Şiirler Kültür Bakanlığı 1999

GENÇ PLINIUS Genç Pilinius’un Anadolu Mektupları Yapı Kredi Yayınları 2001

HERODOT Herodot Tarihi Remzi Kitabevi 1991

HESEIDOS Hedeidos eseri ve kaynakları Hesiodos Eseri ve Kaynakları Türk Tarih Kurumu 1991

HESEIDOS İşler Milli Eğitim Bakanlığı 1948

HOMEROS Ilyada Can Yayınları 1984

HOMEROS Odysseia Can Yayınları 1998

KSENOPHON Anabasis(Onbinlerin Dönüşü Sosyal Yayınları 1985

KSENOPHON Yunan Tarihi

XENOPHON Yunan Tarihi ( Hellenika ) Sergi Yayınevi İzmir-1984

KSENOPHON Sokratesten alıntılar Türk Tarih Kurumu 1997

KSENOPHON Şölen ve Lakedaimonion Politeia

XENOPHON Şölen (Spartalıların Anayasası) Sergi Yayınevi İzmir-1984

KSENOPHON Yunan Tarihi 4.Kitap

SAMSATLI LUKIANOS Seçme Yazılar, I_II_III Kültür Bakanlığı 1999

SAMSATLI LUKIANOS Seçme Yazılar Sosyal Yayınları 1992

LUKIANOS Aleksandros yada düzmece Yalvaç Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1997

MARCUS AURELIUS ANTONINUS Historia Augusta Historia Augusta Arkeoloji ve Sanat Yayınları 2002

MENANDROS Huysuz adam Mitos Boyut Yayınları 2001

MOUSAIOS Hera ile Leandros Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1987

OVIDIUS Aşk sanatı Payel Yayınları 1994

PLATHON Ion Milli Eğitim Bakanlığı 1997

PLATHON Hipparkhos ve Kleitophon Milli Eğitim Bakanlığı 1994

PLATHON Şölen,Lysis Remzi Kitabevi 1972

PLATHON Sokratesin müdafası Maarif Vekaleti 1958

PLATHON Kharmides Milli Eğitim Bakanlığı 1965

PLATHON Devlet Adamı Maarif Vekaleti 1941

PLATHON Devlet Adamı

PLUTHARKOS Büyük İskender Rado Yayınları 1980

PLUTHARKOS Gracchus Kardeşler Belge Yayınları 2001

PLUTHARKOS Marcus Antonius Türk Tarih Kurumu 1992

PLUTHARKOS Lykurgos’un Hayatı İş Bankası Yayınları 2002

PLUTHARKOS Yaşamlar XXI Cumhuriyet Yayınları 1999

PROKOPIUS Bizansın Gizli Tarihi

SAPPHO Seçme şiirler Kıbele Yayınları 1996

SAPPHO Sappho’nun bütün şiirleri Yön Yayınları 1994

SENECA Ahlaki Mektuplar Ahlaki Mektuplar (Epistulae Morales) Türk Tarih Kurumu 1999

SENECA Trayo’lı kadınlar Kültür Bakanlığı 1998

SOPHOKLES Aias Maarif Vekaleti 1941

SOPHOKLES Elektra Maarif Vekaleti 1941

STRABON Cografya Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1987

THUCYDIDIS Periklesin Agıt Nutku İst.-1973

TIBULLUS Albius Sevgi Şiirleri Sevgi Şiirleri (Elegiae) Kültür Bakanlığı 2001

TITUS LIVIUS Roma Tarihi Arkeoloji ve Sanat Yayınları 1992

VERGILIUS Aeneis Öteki Yayınevi 1998

VERGILIUS Sıgırtmaç türküleri Sıgırtmaç Türküleri ( Bucalica ) Payel Yayınları 1994

VITRIVIUS Mimarlık üzerine on kitap

MİTOLOJİ KİTAPLARI

satyr_den_kacan_nymphe.jpg

MİTOLOJİ SÖZLÜĞÜ Azra ERHAT Remzi Kitabevi 1972

MİTOLOGYA ( 100 Soruda ) Behçet NECATİĞİL Gerçek Yay. 1969

KLASİK YUNAN MİTOLOJİSİ Şefik CAN İnkilap Kitabevi 1970

YUNAN VE ROMA MİTOLOJİSİ Colette ESTIN- Helene LAPORTE Tübitak 2002

MİTOLOJİ VE İKONOGRAFİ Doç. Bedrettin CÖMERT Ayraç Yay. 1999

ANTİK YUNAN’DA SANAT VE MİTOLOJİ Troya Efsanesi Thomas H. CARPENTER Homer Kitabevi 2002

BATI ANADOLU MİTOLOJİSİ Ark. İlhan AKŞİT Çanakkale Seramik 1979

TELEMAKHOS’UN Başından Geçenler Fenelon M.E.B. 1990

Minyatürlerle Anadoludan Efsaneler Kültür Bk.Yay.

SANAT TARİHİ KİTAPLARI

etruscan_black_figure_vase_.jpg

Etrüsk, siyah figürlü vazo

RENKLİ TANRILAR, Antik Heykel Sanatında Çok Renklilik, Alman Arkeoloji Enstitüsü, 2006

ESKİ YUNAN SANATINI TANIYALIM Dr. Flavio CONTİ İnkilap Kitabevi 1997

ROMA SANATINI TANIYALIM Dr. Malcolm COLLEDGE İnkilap Kitabevi 1997

ANTİK YUNAN’DA SANAT VE MİTOLOJİ Thomas H. CARPENTER Homer Kitabevi 2002

YUNAN HEYKELİ Arkaik Dönem Prof. John BOARDMAN Homer Kitabevi 2001

HELLENİSTİK HEYKEL Prof.R.R.R.SMITH Homer Kitabevi 2002 Aphrodisias Kazı Başkanı

ESKİ YUNAN ÇÖMLEKÇİLİĞİ Kaan İREN Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü 2003

PERGE’NİN Roma Devri Heykeltaşlığı Prof. Jale İNAN Arkeolji ve Sanat 2000

MİTOLOJİ VE İKONOGRAFİ Doç. Bedrettin CÖMERT Ayraç Yayınevi 1999

ANADOLU’DA İLK TÜRK MİMARİSİ Prof. Oktay ASLANAPA

ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİ Prof. Haşim KARPUZ Selçuk Üniversitesi 2001

Batı Anadolu 14.yy. Beylikler Mimarisi Yapım Teknikleri İlknur Aktuğ KOLAY Atatürk Yüksek Kurumu Ank-1999

DEĞİŞİMİN TANIKLARI, Selçuk MÜLAYİM, Kaknüs Yayınları 1999 ( Ortaçağ Türk Sanatında Süsleme ve ikonağrafi)

ANTİKA VE ESKİ ESERLER KLAVUZU, Mehmer ÖNDER T. İş Bankası Yay. 1998

SANAT TARİHİ ANSİKLOPEDİSİ, I. II. Cild Bateş Yayınları 1980

TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR ATLASI I. II. III. Cild Türk Kültürüne Hizmet Vakfı 1997

İKONALAR (Ayosofya Müzesi ikonları) Nilay YILMAZ Kültür ve Turizm Bkn.

MÜZE VE SARAY ARKEOLOJİ KİTAPLARI
MÜZE VE SARAY REHBERLERİ

efes_muzesinden-3.jpg

Selçuk, Efes Müzesi

TÜRK MÜZECİLİĞİ Ferruh Gerçek, Kültür Bakanlığı yayınları, 1999

MÜZE MUSEUM Sayı:1 Müze Dergisi Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bşk. 1989

MÜZE MUSEUM Sayı:2-3 Müze Dergisi Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bşk. 1990

MÜZE Konya Müz.Md. Konya Müz Müdürlüğü 2004

AKADAMAR KİLİSESİ Prof. Gönül Öney Kültür Bakanlığı Yayınları 1989

ALANYA MÜZESİ Müze çalışanları Alanya Esk.Es.Sev Der Aln.1995

AMASYA MÜZESİ San.Trh.Mehmet Tektaş Tercüman Yay. 1982

ANADOLU NEDENİYETLERİ MÜZESİ Tüm Müze Görevlileri Anadolu MedeniyetleriMüzesini Koruma Dr.

ANADOLU NEDENİYETLERİ MÜZESİ Raci Temizel Ank.Eski eserleri ve müzeleri sevenler derneği 1975

ANADOLU NEDENİYETLERİ MÜZESİ Tanrılar-Tanrıçalar Ark.Belma Kılıçoğlu Anıtlar veMüzeler Genel Müdürlüğü 1992

ANITKABİR REHBERİ Ark. Nurettin Can GÜLELİ Türk Tarih Kurumu 1973

ANTAKYA MOZAİKLERİ Jale Rüstemoğlu Zirem Yayınları Antk-2002

HATAY MÜZESİ REHBERİ Hatay Esk.Es.Sev.Der.

HATAY MÜZESİ ve Çevresi Dömez Ofset Müze Eserleri Trs.Yay. Ank.

ANTALYA MÜZESİ REHBERİ Ant.Esk.Es.Sev.Der. 1981

AYASOFYA MÜZESİ Müz. Md. Erdem YÜCEL Ak Yayınları 1986

AYASOFYA ve Müzeler Rehberi Ayaİrini-İmrahor-Kariye-Fethiye-Tekfur Komisyon Dömez Ofset Müze Eserleri Trs.Yay.

AYASOFYA’NIN ÖYKÜSÜ Ark.Sabahattin Türkoğlu

BEYLERBEYİ SARAYI Milli Saraylar Md. TBMM milli saraylar daire başkanlığı 1993

BODRUM MÜZESİ Mz.Md.Oguz Alpözen

DOLMABAHÇE SARAYI Milli Saraylar Md. TBMM milli saraylar daire başkanlığı 1995

ESKİ ŞARK ESERLERİ MÜZESİ Komisyon Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu

GORDION MÜZESİ Prof. Kennth Sams-İlhan Temizsoy Anıtlar veMüzeler Genel Müdürlüğü

HAREM Ark.İlhan Akşit

İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZESİ Yıldız Meriçboyu Yapı Kredi Yayınları 1987

İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZESİ (Sümer-Akat-Asur-Babil-Hitit-Mısır) Resimli Rehberi-1962 Müz.Md. Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü 1962

İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZESİ (Yunan-Roma-Bizans) Resimli Rehberi-1962 Müz.Md. Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü 1966

İSTANBUL CAMİLERİ Prof. Tahsin ÖZ Turizm Tanıtma Bkn. 1964

İZMİR ARKEOLOJİ MÜZESİ Ark. Jale Öz Dedeoğlu A Turizm Yayınları 1993

KARİYE MÜZESİ San.Trh.Ugur Ayyıldız Net Turistik Yayınları

KARİYE MÜZESİ Ali Kılıçkaya Dömez Ofset Müze Eserleri Trs.Yay.

KRDZ.EREĞLİSİ ARKEOLOJİ MÜZESİ Komisyon Ereğli Dmr.ÇlkFab.

KONYA ARKEOLOJİ MÜZESİ Müz.Gen.Md.

KONYA ATATÜRK MÜZESİ Ant.ve Mz.Gn.Md.

KONYA MÜZESİ Konya Müz.Md.

KONYA HALI MÜZESİ Ant.ve Mz.Gn.Md.

MEVLANA MÜZESİ REHBERİ Mehmet Önder Ajans Türk Kültür Yayınları

MEVLANA MÜZESİ Valilik

MEVLANA MÜZESİ Mz.Md.Erdoğan Erol Konya Valiliği

MİLLİ SARAYLAR Milli Saraylar Md. TBMM milli saraylar daire başkanlığı 1987

SEYİT BATAL GAZİ Külliyesi Ark.Mz. İlyas Küçükcan Seyid Battal Gazi Vakfı Yayınları

SİDE MÜZE REHBERİ Ark.Ayşe-Rıfat Ergeç Side ve bölgesi eski eserleri ve Mz. Sev. Der. Ant. 1976

SÜLEYMANİYE CAMİİ, Yapılışı ve öözellikleri S. Mollaibrahimoğlu İst. 1984

TOPKAPI SARAYI Orhan Bayraktar Sümer Kitabevi 1996

TOPKAPI SARAYI Ark.İlhan Akşit

YALOVA ATATÜRK KÜŞKLERİ Milli Saraylar Md. TBMM milli saraylar daire başkanlığı 1993

ARKEOLOJİ GEZİ REHBERLERİ
ARKEOLOJİ REHBER KİTAPLAR

ephesos.jpg

ANITKABİR Rehberi Ark. Nurettin Can Gülekli

ANTİK ÇAĞ TÜRKİYE BÖLGELERİ TARİHİ COĞRAFYA Doç. Emrullah Güney Bilgi Yayın & Yapım 2000

ANTİK ÇAĞ TÜRKİYE KENTLERİ Doç. Emrullah Güney Bilgi Yayın & Yapım 1999

ANTİK KENTLER (İzmir) Ark. Yusuf Gül İzm.-1996

ARKEOLOJİ Prof. Cevdet Bayburtoğlu Kültür ve Turizm Bakanlığı 1982

BATI ANADOLU UYGARLIĞI Ark.İlhan Akşit Sandoz Yayınları 1980

ÇUKUROVA (İng.) Çuktob

DEMRE KALKAN ARASI, Antik Kentler, Görülecek Yerler Rhb. Hüseyin Çimrin Güney Books 1995

GELİBOLU YARIMADASI Tarihi Milli Parkı İl Trzm.Mdr.

İSTANBUL Camileri Tahsin Öz

İSTANBUL GEZİ REHBERİ Murat BELGE Tarih Vakfı 1993

KAPIDAĞ YARIMADASI ve Çevresindeki Adalar Reşit Mazhar Öztüzün Ozann Sanatevi 1953

Kaplıca Rehberi

KARADENİZ Gezi Rehberi Trabzon-Rize-Artvin-Batum Köksal Hapeloğlu Ritur Turizm & Seyahat 2001

KEKOVA Dr. Mehmet Hengirmen Engin Yayınevi 1993

KENTTEN İMPARATORLUĞA Anadolunun Eski Yerleşim Yerleri Celal Tuna İletişim 2000

MUĞLA Müzeleri Ören Yerleri Bölge Müze Müdürleri Muğla Valiliği

Tatil Rehberi-2000 Ege- Akdeniz Tatil dergisi ilavesi

Tatil Rehberi-2001 Ege- Akdeniz Tatil dergisi ilavesi

Tatil Rehberi-2003 Tatil dergisi ilavesi

Tatil Rehberi-2004 Tatil dergisi ilavesi

TURİSTİK TÜRKİYE REHBERİ Ark İlhan Akşit Akşit Kültür Turizm Sanat 1992

TURİZM REHBERİ Ulvi Okar Milliyet Yayınları 1981

TÜRKİYE Antik Kentler Rehberi Gezi-98 Ekin Yazılım

TÜRKİYE Giovanna Magi-Guilivano valdes Net Yayınları 1993

TÜRKİYE TARİHİ YERLER KLAVUZU Orhan Bayrak İinkilap Kitabevi 1979

TÜRKİYE Tarihsel Anıtları Prof. Bilge Umar İinkilap Kitabevi 1995

UYGARLIKLAR ÜLKESİ TÜRKİYE Ark. İlhan Akşit Akşit Kültür Turizm Sanat 2000

VANDERYA Van Gölü Havzası Öner Y. YILMAZ Günışığı Yayınları 2001

AKDENİZ UYGARLIKLARI ARKEOLOJİ KİTAPLARI

KİTABIN ADI, Alt Başlık, YAZARI, YAYINEVİ, Y. Tarihi

MİNOS UYGARLIĞI Stylianos ALEXIOU Arkeoloji ve Sanat Yay. 1991

ANTİK YUNAN Bir Keşfin Arkeolojisi Roland- Françoise ETIENNE Yapı Kredi Yayınları 2003

GEOGRAPHICA, Yeniden keşfedilen Yunanistan, Mehmet Ali GÖKAÇTI İletişim Yayınları 2001

BİZANS SİYASAL DÜŞÜNCESİ G. L. SEIDLER V Yayınları Ank.- 1986

BİZANS’IN GİZLİ TARİHİ PROKOPIUS Nisan Yayınları 1999 İlk basım, 1623

BİZANS’IN ALTINLARI Mıchel KAPLAN Yapı Kredi Yayınları 1999

PONTUS MESELESİ Doç Mesut ÇAPA
EVVEL ZAMAN İÇİNDE MEZOPOTAMYA J. BOTTERO / M. J. STEVE Yapı Kredi Yayınları 1994

MISIR Erdal- Necla YAVİ Yazıcı Yayınevi 2001

ESKİ MISIR TARİHİ VE MEDENİYETİ Prof. Afet İNAN Türk Tarih Kurumu 1956
DİNLER TARİHİ, I; II, III, IV cild Ansiklopedi

SÜRELİ ARKEOLOJİ YAYINLARI


YAYININ ADI YAYINCI SÜRESİ

KAZI SONUÇLARI TOPLANTISI KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Yılda bir kere yayınlanır.

ARAŞTIRMA SONUÇLARI TOPLANTISI KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Yılda bir kere yayınlanır.

MÜZE ÇALIŞMALARI VE KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Yılda bir kere yayınlanır.

BELLETEN TÜRK TARİH KURUMU Üç ayda bir yayınlanır

TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi

ARKEOLOJİ VE SANAT DERGİSİ Arkeoloji ve Sanat Yayınları İki ayda bir yayınlanır

TÜRK ARKEOLOJİ DERGİSİ

ANA SAYFADAKİ MESAJ KUTUSUNA,
GÖRÜŞ, ÖNERİ, İSTEK ve DİLEKLERİNİZİ
BIRAKABİLİRSİNİZ
MUHAKKAK DETAYLI CEVAP ALACAKSINIZ
AVGG

Bergama Antik Kenti

Batı Anadolu’da Bakırçayın geçtiği ovanın kuzeyinde kurulmuş eski uygarlık merkezlerinden biridir. Denizden yüksekliği 60m. olup akropol 335 metrededir. Yapılan kazılarda ele geçen seramik parçalarından burada arkaik dönemde bir yerleşim olduğu anlaşılmaktadır.
Bergama kelime olarak sarp kayalık anlamına gelmektedir.
Tarihte ilk kez Xenophon Onbinlerin Seferinde ( M.Ö. 400-399 ) geçer. Eski yazılı kaynaklar Bergama’yı bir süre Pers Kralı adını Eretrialı Gonylos’un yönettiğini söyler. M.Ö.334 yılında Pers Krallığı ile birlikte Bergama da Büyük İskender’in eline geçer. İskender’in ölümünden sonra generallerinden biri olan Lysimachos bir seferi sırasında buradan geçerken 9000 talentlik(1 talent 26 kilo altın) hazinesini korumak için Bergama’nın komutanı olan Philetairos’a bırakır. Lysimachos ölünce Philetairos bu parayı kullanarak Bergama Krallığını kurar. Bergama 150 yıl boyunca Helenistik dönemin en parlak merkezlerinden biri olur ( 283-133)
Philetairos ( M.Ö. 283- 263) krallığını Marmara kıyılarına kadar genişletti. Yeğeni I.Eumenes ( M.Ö.263- 241 ) eldeki toprakları korudu ise de Galatlara karşı haraç ödemek zorunda kaldı. I. Eumenes’in oğlu I.Attolos ( M.Ö.241-197 ) Galatlara karşı başarıyla savaştı ve kral unvanını kullanmaya başladı. Attolos sanat ve kültüre meraklı idi. Kentin ilk güzel yapıları onun zamanında inşa edildi. II. Eumenes ( M.Ö. 197-159 ) Roma ile kurduğu yakın ilişkilerle Bergama krallığını Helenistik dönemin en güçlü devletlerinden biri haline getirdi. Dönem boyunca Bergama, eski dünyanın başta gelen kültür merkezleri arasında yer alıyordu. Kentin çok zengin bir kütüphanesi vardı. Akropoldeki en önemli ve en güzel yapılır II. Eumenes tarafından inşa ettirildi. Bu dönemde Brgama mimarlık ve heykeltıraşlık konusunda Helenistik dönemin önderi. II. Eumenes’in kardeşi II.Attalos ( M.Ö. 159-138 ) ve onuda oğlu III.Attalos ( M.Ö.138-133) izledi. III.Attalos ölümünden önce bir vasiyet ile Bergama Krallığını Roma İmparatorluğuna bağışladı.
Bergama Roma cağında da önemli bir merkez oldu. Kent Hristiyanlık döneminde bir piskoposluk merkezi olmuştur. İncil’de sözü edilen yedi kiliseden biri burada bulunuyordu. Bizans çağında kent yeni bir surla çevrildi ve bu surların yapılmasında Helenistik ve Roma kalıntılarındaki taş bloklar, heykeller ve kabartmalar kullanıldı. M.S 716′da bir süre Araplar tarafından işgal edilen kent 1330 yılında Türklerin eline geçti.

http://www.onlinegezgin.com/?cat=4

Adada Antik Kenti

Pisidia Bölgesinin antik kentlerinden biri olan Adada, Isparta ili, Sütçüler ilçesine bağlı Sağrak köyü yakınındadır. Ispartanın ve Kovada Gölünün güneydoğusunda yer alan kente Eğridirden sonra Sütçülere uzanan asfalt yoldan 50 km. gidilerek ulaşılabilir. Ayrıca Ispartayı Antalya’ya bağlayan Aksu yolundaki Kovada – Eğridir ayrımından Adadaya ulaşmak mümkünse de yolun bir bölümü henüz tamamlanmamıştır. Çevresi çam ve ardıç ağaçlarıyla kaplı tepeler tarafından sarılmış olan antik kent sadece bölgenin değil Anadolunun en sağlam kalabilmiş antik kentlerinden biridir. Burası bölge halkınca Karabavlu yaylası olarak anılmaktadır. Sütçülerin eski adı olan Baulo ve Karabaolu veya Karabavlu adlarının Aziz Paul adından geldiği öne sürülmektedir. St. Paulün geçtiği Perge – Antiokheia (Yalvaç) yolu üzerinde bulunan bu iki yerleşmeye verilen isimlerin St. Paul’le ilişkili olabileceği yazılmıştır.

Adada adı, bazı araştırmacılara göre Anadolunun eski yerli halkının dili olan Luvice, yada bunun M.Ö. 1. bindeki ardıllarından biri olan Pisidce dilinden gelmektedir. Kesin olmamakla birlikte “Ada” kök sözcüğüyle “wanda/anda” takılarından türemiş olabilir. Ayrıca yine “Ada” kök sözcüğü ile “Uda (hisar-kale?) sözcüklerinin birleşiminden türemiş olabilir.

KONYA ** İlin Kimliği Yüzölçümü : 43.845 km2 Nüfûsu : 1.750.303 İlçeleri : Karatay, Meram, Selçuklu, Ahırlı, … ** . ** Tamamı için linke tıklayın

Bölgede uzun zamandan beri yapılan Prehistorik (Tarih öncesi) Döneme ilişkin kazı ve araştırmalar Pisidianın Neolitik Dönem olarak adlandırılan M.Ö. 7000 yıllarından itibaren Anadoluda önemli bir kültür bölgesi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Hititler Döneminde Konya ve çevresini kapsayan Tarhuntaşşa Bölgesi ile batısındaki Pitaşşa(Pisidianın eski adı)Bölgesi arasındaki sınırda yer alan Adada ve çevresinde gelecekte yapılacak çalışmalarda tarih öncesi dönemlere ilişkin önemli sonuçlar alınabilecektir.

TARİH ** Alm. Geschicte (f), Fr. Histoire, İng. History. Sosyal ilimlerden. Târih, Arapça bir kelimedir. “Anılmaya değer hâdiselerin hikâyesi” mânâsına g… ** . ** Tamamı için linke tıklayın

Adadanın adı ilk kez M.Ö. I. yüzyıl yazarlarında Artemidoros tarafından verilmiştir (Strabon XII, 570). Sonra Ptolemaios (V 5, 8) ve Bizans tarihçisi Hierokleste (674, 4) de “Odada” olarak geçer. Ancak kentin tarih sahnesine çıkışı Termessosta bulunan bir atlaşma metni dolayısıyla M.Ö. 2. yüzyıla kadar inmektedir. Bölgenin önemli bir kenti olan Termessos ile Adada arasındaki bu dostluk antlaşması bazı araştırmacılara göre iki kentik ortak düşmanları Selgeye karşı yapılmıştır. Tarih kaynaklarından Selgenin özellikle Hellenistik Dönemde Termessos aleyhine yayılmacı bir politika yürüttüğü ve çevresindeki kentlerle (Pednelissos) savaştığı bilinmektedir. İşte adı geçen antlaşma iki kentin (Adada ve Termessosun) dışta Selge ile içte demokrasi düşmanlarına karşı yardımlaşmasını öngörüyordu. Bazı araştırmacılar iki kent arasındaki bu antlaşmanın Selgeden çok o dönemde çok güçlenen Bergama Krallığı ve onun özellikle Termessosa karşı saldırı veya demokrasiyi yıkma girişimlerine karşı olabileceğini öne sürmektedir. Antlaşma, tarafların karşılıklı olarak, herhangi bir saldırı veya demokrasiyi yıkma girişimine karşı birbirlerinin yardımlarına koşmayı taahhüt etmektedir. Bu antlaşma gerçekten hem Termessos, hemde Adada tarihleri için büyük önem taşımaktadır. Bu sayede iki kentin idari açıdan demokratik bir yapıya kavuştuğu ve şehir devleti (Polis) benzeri bir statü kazandığı görülmektedir. Antlaşmanın M.Ö. 190 – 164 yılları arasındaki bir tarihte yapıldığı araştırmacılar tarafından öne sürülmektedir.

Bizce bu antlaşmanın diğer bir önemi Termessos ile Adada halkları arasında bir kan bağının varlığını göstermektedir. Antlaşma metni detaylı olarak ele alındığı zaman Termessos ve Adada isimlerinin çok sıkça geçtiği görülecektir. Bergama Krallığının M.Ö. 133 yılında vasiyet yoluyla topraklarını Romaya vermesi Anadoluda Roma egemenliğinin başlangıcı olmuştur. Bu dönemde batı Anadolu kentlerinin aksine Pisidia kentlerinin çoğunlukla bağımsızlıklarını korudukları anlaşılmaktadır. Bağımsız Adada kentinin ilk sikkeleri bu dönemde basılmıştır. Bu arada yine Pisidia Bölgesinde özellikle Augustus Döneminde Roma egemenliğinin simgesi olan Koloni kentleri kurulmuştur. Bunlardan en önemlileri Antiokheia, Kremna, Komamadır.

Roma İmparatorluk Döneminde özellikle İmparator Traianus, Hadrianus ve Antoninus Pius (M.S. 114-161) dönemleri tüm Anadoluda olduğu gibi Pisidia için de en parlak dönemlerdender. “Pax Romana” adıyla anılan bu barış döneminde Pisidia kentleri büyümüş, zenginlik ve refaha bağlı kalarak yapı faaliyetleri de artmıştır. Adada için de tümüyle geçerli olan bu gelişmeler ve yapı faaliyetleri M.S. 212 yılında çıkarılan bir kanunla İmparatorluk toprakları üzerinde yaşayan herkese “Roma Vatandaşlık Hakkı” verilmesiyle yeni bir hız kazanmışsa da M. S. 3. yüzyıl sonlarında hızını kaybetmiştir.

Strabona göre “Dağlarda yaşayan Pisidialılar, komşuları olan Kilikyalılar gibi tiranlar tarafından yönetilen ayrı kabileler halinde yaşarlar ve korsanlık yaparlardı”.(Strobon VII-3) Fakat Pisidialıların en önemli özellikleri bağımsızlıklarına düşkün ve savaşçı bir karaktere sahiboluşlarıdır. Buna en iyi örnek M.Ö. 333 yılında Büyük İskendere karşı ölümüne direnen Sagalassos halkıdır. Bu durum Pisidialıların geçim kaynaklarından birinin askerlik olduğunu ortaya koyar.

Diğer Pisidialılar gibi bazı Adada vatandaşları da Büyük İskenderden sonraki Hellenistik kralların ordularnıda hizmet vermek amacıyla anayurtlarından ayrılmış ve gurbette paralı asker olarak çalışmışlardır. Bunun kanıtları

Kıbrıs ** hakkında ansiklopedik bilgi. bibilgi.com’dan

Kıbrıs’ta ve Fenikede (Sidon Kenti) bulunan Adadalı askerlere ait mezar taşlarıdır.

M.S. 395 yılında Roma İmpartorluğu ikiye ayrılınca, bölge Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu içinde varlığını uzun süre korumuştur. Zaten Hırıstiyanlığın yayılmaya başladığı ilk yıllardan beri bölgede yeni dine karşı ilgi duyulduğu bilinmektedir. Bunu en çok St. Paulusun bölgeyi ve Antiokheiayı ziyaretleri göstermektedir. Aziz Paulus ve arkadaşları yaklaşık M. S. 45 yıllarında ilk kez Pamphylianın Pergesine gelmişler, Pergede bir gün kaldıktan sonra Kestros (Aksu) ırmağı yoluna çıkmışlardır. Torosları binbir güçlükle aşmışlar ve Eğridir üzerinden Antiokheiaya ulaşmışlardır.

Araştırmacı G.Ercenke göre “Aziz Paulusun ilk misyonunu yerine getirirken izlediği ve bugüne kadar belirlenip isimlendirilemeyen bu kutsal yol, Pergeyi Kestros Vadisini takip ederek Adada üzerinden Antiokheiaya bağlayan yol olmalıdır”. Yolculuk süresinin ve güzergahının kaynaklarda belirlenen verilerle uyum içinde oluşu araştırmacının savını güçlendirmektedir. Ayrıca yukarıda değinilen Baulo ve Karabaulo isimlerinin Paulosla benzerliği de Araştırmacı D. Frechin karşı tezine rağmen bu verileri desteklemektedir. French, Perge-Adada yolunu kabul etmekle beraber yolun daha geç dönemde inşa edildiğini savunur.

Bölgede resmi kilise örgütünün M.S. 4. yüzyılda kurulduğu, Antiokheia, Sagalassos, Kremna, Selge, Adada ve diğer bazı kentlerin piskoposluk merkezi haline geldiği yazılı belgelerden anlaşılmaktadır. Yine yazılı belgelere göre Adada, Antiokheianın Pisidiadaki yardımcı piskoposudur. Adada M.S. 325, 381, 451, 692, 787 yıllarında çeşitli kentlerde toplanan dini meclislere (konsil) tensilci göndermiştir. Bu da gösteriyor ki Adada kentinde hayat 9. yüzyıla kadar sürmüştür.

Türk ** hakkında ansiklopedik bilgi. bibilgi.com’dan

Daha sonra Anadolunun Türk’ler tarafından alınması ile Bizans İmparatorluğu küçülmeye ve batıya doğru çekilmeye başlamıştır. Önceleri Pisidia Bölgesinde Selçuklu egemenliğine karşı direnişler olmuşsa da III. Kılıç Arslan 1203 yıllında Ispartayı alarak Uluborlu, Eğridir ve Yalvaça Hamid Bey yönetimindeki Türkmen aşiretlerini yerleştirmiştir. Bölgede daha sonra Hamidoğulları Beyliği kurulmuş ve bu beylik de 1390 ve 1422 yıllarında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Adada o günlerden bu yana harabe olarak yaşamını sürdürmektedir.

1970 ** hakkında ansiklopedik bilgi. bibilgi.com’dan

1970 yılında antik kentin içinden geçirilen Yeniköy yolu ziyaretçilerin harabeye kolayca ulaşımını sağlamıştır. Son yıllarda Anadoludaki turizm haraketlerine paralel olarak Adada oldukça fazla sayıda ziyaretçi çekmektedir.

http://www.onlinegezgin.com/?cat=4

Termessos Antik Kenti

Termessos, Antalya’nın 30 kilometre kuzeybatısında yer alır.Denizden ortalama yüksekliği 200 metre olan Antalya dağları çevresindeki travertenlerden 1.665 metre yükseklikte,Güllük Dağı’nın tepesinde doğal bir platform üzerine kurulmuştur. Termessos’un, huzur veren ve el değmemiş görünümüyle diğer antik şehirlerden daha farklı ve etkileyici bir havası vardır. Doğal ve tarihi zenginliklerinden ötürü, şehir adını taşıyan Milli Park kapsamına alınmıştır.

Termessos’taki çift “S”, şehrin Anadolu insanları tarafından kurulduğuna dair dilbilimsel bir kanıt sağlar.Strabon’a göre, Pisidia halkı olan Termessos sakinleri kendilerini Slymi olarak çağırırlardı.Yaşadıkları dağa da verilen bu isim, sonraki yıllarda Zeus’la özdeşleştirilen ve burada da Zeus Solymes kültünün yükselmesine sebep olan Anadolu tanrılarından Solymes’den gelmektedir. Termessos madeni paralarında genelde bu tanrı vardır ve paralara adını verilmiştir.

Bu şehir tarihte ilk defa Büyük İskender kuşatmasıyla anılmaktadır.Bu olayla ilk ilgilenen ve Termessos’un stratejik önemini kaydeden eski tarihçilerden biri olan Arrianos, şehri kuşatan başa çıkılamaz doğal engellerden dolayı şehrin küçük bir birlikle bile savunulabileceğini belirtmiştir.İskender, Pamphylia’dan Frigya’ya geçmek istemiş ve Arrianos’a göre Frigya’ya yol Termessos’tan geçiyordu. Gerçekten de, daha alçak ve kolay geçitler varken İskender’ın neden o kadar sarp olan Yenice geçidini tırmanmayı seçtiği hala tartışma konusudur. Perge’deki düşmanlarının İskender’i yanlış yola gönderdiği de söylenir. İskender, Termessosluların kapattığı geçidi geçmek için oldukça çaba ve zaman harcamıştır ve bu sinirle geri dönerek Termessos’u kuşatmıştır. Muhtemelen Termessos’u zaptedemeyeceğini bildiğinden, İskender hücuma geçmemiştir fakat bunun yerine kuzeye doğru yürümüş ve öfkesini Sagalassos’dan çıkarmıştır.

Tarihçi Diodors Termessos tarihinde bir başka unutulmaz olayı da tüm detaylarıyla kaydetmiştir. M.S. 319’da İskender’in ölümünden sonra, generallerinden biri, Antigonos Monophtalmos, kendisini Küçük Asya’nın hükümdarı ilan etmiştir ve esas destekçisi Pisidia olan rakibi Alcetas ile savaşmak için hazırlanmıştır. Antigonos Monophtalmos’un kuvvetleri, 40.000 piyadeden, 7.000 süvariden ve ayrıca sayısız filden meydana gelmiştir. Bu üstün nitelikli kuvvetlerin hakkından gelemeyen Alcetas ve arkadaşları Termessos’a sığınmışlardır. Termessoslular, onlara yardım etme sözü vermişlerdir. Bu sürede, Antigonos şehrin önüne gelmiş ve burada kamp kurarak düşmanının kendisine iade edilmesi için çabalamıştır. Yabancı bir Makedon uğruna şehirlerinin felakete sürüklenmesini istemeyen Termessos yaşlıları Alcetas’ın iade edilmesine karar vermişler ancak genç Termessoslular verdikleri sözü tutmak istemişler ve bunun dışına çıkmayı reddetmişlerdir. Yaşlılar, Alcetas’ı bırakma niyetleriyle ilgili bilgilendirmek amacıyla Antigonos’a heyet yollamışlardır. Savaşa devam etmek için yapılan gizli bir plana göre, Termessoslu gençler şehri terk etmeyi başarmıştır. Yakında tutsak olacağını öğrenen Alcetas, düşmanın eline verilmektense ölmeyi tercih etmiş ve kendini öldürmüştür. Yaşlılar, Antigonos’a Alcetas’ın cesedini yollamışlardır. Üç gün boyunca cesede her türlü eziyeti yapan Antigonos, daha sonra cesedi gömmeden bırakarak Pisidia’dan ayrılmıştır. Olanlara kızan gençler, Alcetas’ın cesedini geri almışlar, saygı içerisinde gömmüşler ve anısına bir güzel bir anıt dikmişlerdir.

Termessos, açıkça bir liman şehri değildi ancak, toprakları güneybatıda Attaleia (Antalya) Körfezi boyunca uzanırdı. Şehrin denize olan bu bağlantısından dolayı şehir, Ptolemyler tarafından alınmıştır. Daha 40 yıl önce İskender’in güçlü dönemlerinde bile direnen bir şehrin, Mısır egemenliğini kabul etmesi çok şaşırtıcıdır.

Likya’nın Araxa şehrinde bulunan bir yazıt, Termessos hakkında önemli bilgi verir. Bu yazıta göre, M.Ö. 200’lerde Termessos bilinmeyen sebeplerden dolayı Likya şehirleri birliği ile savaştaydı ve M.Ö. 199’da Termessos kendini tekrar Pisidialı komşusu İsinda ile savaşta buldu. Bu dönemde M.Ö. 2. yüzyılda Küçük Termessos kolonisinin şehrin yanında kurulduğunu görüyoruz. Termessos, eski düşmanı Serge ile daha iyi mücadele edebilmek için Pergamon Kralı II Attalos ile dostça ilişkiler içine girdi. II. Attalos da bu dostluğun anısına Termessos’da 2 katlı bir stoa inşa ettirdi.

Termessos, Roma’nın müttefikiydi ve böylelikle M.Ö 71’de Roma Senatosu tarafından bağımsızlığı kabul edildi; bu kanuna göre Termessos’un özgürlüğü ve hakları garanti altına alındı. Bu bağımsızlık, Galatia Kralı Amyntas ile yapılan ittifak haricinde (M.Ö. 36-25 yılları hükümdarlık sürdü) uzunca bir süre devam etti. Termessos’un bağımsızlığı, “Autonomous” adını taşıyan madeni parasıyla da belgelenmiştir.

Ana yoldan sarp bir yolla şehre ulaşılır. Bu yoldan geçen biri, etrafında Termessosluların “Kral Caddesi” olarak isimlendirdikleri eski yolun yanı sıra Helenistik dönem istihkam duvarlarının, sarnıçların ve diğer bir çok kalıntının bulunduğu meşhur Yenice Geçiti’ni görebilir. Termessos halkının katkılarıyla M.Ö.II. yüzyılda yapılan Kral Caddesi, yükselen şehrin duvarlarının yanından geçer ve düz bir yol şeklinde şehrin merkezine kadar uzanır. Şehir kapısının doğusundaki duvarlarda zarlarla kehanet içeren oldukça enteresan yazıtlar vardır. Roma İmparatorluğu tarihi boyunca bu tür büyüler, sihirler ve batıl inançlar yaygındı. Büyük olasılıkla Termessoslular, geleceği tahmin etmeye oldukça meraklıydılar. Bu tür yazıtlar, genellikle dört beş satır uzunluğundadır ve zarlarla belirlenen sayılar içerir, kehanet için tanrının adı istenir ve kehanetin içeriği o tanrının öğütleri içinde verilir.

Resmi binaların bulunduğu Termessos şehri, iç duvarların az ilerisindeki düz arazide yer alır. Bu yapılardan en dikkat çekici olan çok özel mimari özelliklere sahip bulunan agoradır. Açık hava pazar yeri olan bu yapının zemini taş bloklar üzerinde yükselmiştir ve kuzeybatısında beş büyük sarnıç oyulmuştur. Agora üç yandan stoalarla çevrilmiştir. İki katlı stoada bulunan bir yazıta göre, stoa, Pergamon Kralı (M.Ö. 150-138 yılları arasında hükümdarlık sürmüştür) II. Attalos tarafından dostluklarının kanıtı olarak Termessos’a hediye edilmiştir. Kuzeydoğu stoa, muhtemelen Attalos’un stoası taklit edilerek Osbaras isimli varlıklı bir Termessoslu tarafından yaptırılmıştır. Agoranın kuzeydoğusunda bulunan kalıntıların gymnasyuma ait olduğu düşünülmektedir ancak sık ağaçların arasından bunu anlamak zordur. İki katlı stoa içerde tonozlu odalarla çevrelenmiş avludan oluşur. Stoanın dışı nişlerle ve Dor nizamında diğer süslemelerle dekore edilmiştir. Bu yapı M.S.I. yüzyılı işaret eder.

Agoranın hemen doğusunda tiyatro vardır. Pamphylia Ovasının üzerinde manzaraya hakim olan tiyatro hiç şüphesiz Termessos ovasının en göz alıcı yapısıdır. Helenistik dönem tiyatro planını koruyan bu tiyatro, Roma tiyatrosunun en belirgin özelliklerini sergiler. Helenistik caeva ya da yarım dairesel oturma alanı, diazoma ile ikiye ayrılır. Diazoma’nın üzerinde sekiz, aşağısında on altı oturma sırası vardır. Tiyatro, yaklaşık 4000 – 5000 seyirci kapasitesine sahiptir. Geniş kemerli giriş yolu, cavea ile agorayı bağlar. Güney parados’a daha sonraları kemer yapılmışsa da kuzey parados orijinalindeki gibi üstü açık olarak bırakılmıştır.

Sahne binası M.S. ikinci yüzyılın özelliklerini gösterir. Bunun arkasında sadece uzun, dar bir oda vardır. Burası, görkemli bir şekilde süslenmiş cepheyi kesen beş kapı ile oyunun sahnelendiği podyuma bağlanır. Sahnenin altında vahşi hayvanların dövüşe çıkarılmadan önce tutuldukları beş küçük oda vardır. Diğer tüm klasik şehirlerde olduğu gibi tiyatronun yaklaşık 100 metre ilerisinde odeon vardır. Küçük bir tiyatroyu andıran bu yapı, M.Ö.I. yüzyıla kadar uzanabilir. Çatı seviyesine kadar oldukça iyi korunmuş olan odeon en iyi kalite yontma taş duvarcılığı örneği sergiler. Alt kat sadeyken ve iki kapıyla ayrılmışken, üst kat Dor düzeninde süslenmiş ve kare şeklinde kesilmiş taş bloklardan yapılmıştır. Yapının orijinalinde çatısının olduğu kesindir çünkü ışığı doğu ve batı duvarlarındaki 11 geniş pencereden almaktadır. 25 metre uzunluğundaki bu çatının binanın üzerinde nasıl durduğu hala belirlenememiştir. Günümüzde içi toprak ve moloz dolu olan harabedeki oturma düzeni ya da oturma kapasitesi değerlendirmek pek mümkün değildir. Oturma kapasitesi muhtemelen 600-700 kişiden fazla değildi. Molozların arasında, renkli mermer parçaları çıkartılmıştır bu da iç duvarların mozaiklerle süslü olabileceğini göstermektedir. Bu güzel yapının, bouleuterion ya da konsey odası olarak hizmet vermiş olması da mümkündür.

Termessos’ta değişik büyüklüklerde ve çeşitlerde altı tapınak vardır. Bunlardan dört tanesi odeonun yanında kutsal olduğu tahmin edilen alanda bulunmuştur. Bu tapınaklardan ilki odeonun tam arkasında yer alır ve gerçekten görkemli bir duvarcılık işçiliği sergiler. Bu tapınağın şehrin asıl tanrısı Zeus Solymeus’a ait olduğu ileri sürülmektedir. Ancak ne yazık ki, geriye 5 metre yüksekliğindeki tapınağın iç duvarlarından başka çok az şey kalmıştır.

İkinci tapınak odeonun güneybatı köşesinde uzanır. Bu tapınağın cella’sının duvarlarının boyutları 5.50 x 5.50 metredir ve prostylos tarzındadır. Halen ayakta duran ve tamamlanmış olan girişte bulunan bir yazıta göre, bu tapınak Artemis’e ithaf edilmiştir ve hem harabe hem de içindeki kült heykel Aurelia Armasta isimli bir kadın ve kocası tarafından kendi gelirleri kullanılarak yaptırılmıştır. Girişin diğer tarafında yazılı bir zemin üzerinde bu kadının amcasının heykeli durur. Tarzına bakılarak tapınağın tarihinin M.S.II.yüzyılın sonlarına kadar uzandığı söylenebilir.

Artemis tapınağının doğusunda Dor tarzı tapınağın kalıntıları vardır. Bir kenarda altı veya 11 sütundan oluşan tapınak peripteral tiptedir; boyutlarına göre değerlendirilecek olursa bu tapınak, Termessos’un en büyük tapınağı olmalıdır. Rölyeflerden ve yazıtlardan bu tapınağın da Artemis’e ithaf edildiği anlaşılmıştır.

Daha ileride doğuda kesilmiş taşlardan yapılan terasın üzerinde küçük bir başka tapınağın kalıntıları vardır. Tapınak yüksek bir podyum üzerinde yükselir, ancak hangi tanrıya ithaf edildiği bugün bilinmemektedir. Yine de, klasik tapınak mimarisinin genel kurallarına karşı bu tapınağın girişi sağdadır ve bu da tapınağın bir yarı tanrıya ya da kahramana ait olabileceğine işaret eder. Bu tapınağın tarihi M.S.III. yüzyılın başlarına kadar uzanabilir.

Diğer iki tapınak Korinth düzenindeki Attalos Stoası’nın yanında yer alır ve prostylos tarzındadır. Yine bugün halen bilinmeyen tanrılara ve tanrıçalara ithaf edilen bu tapınaklar, M.S.II. ya da III. yüzyılı işaret ederler. Bu geniş merkezi alanda bulunan tüm resmi ve kült yapılar arasında, en ilginçlerinden biri tipik Roma dönemi evi formundadır. Altı metre yüksekliğe ulaşan Batı duvarında bulunan Dor düzenindeki kapı aralığının üzerinde bir yazıt görülebilir. Bu yazıtın üzerinde evin sahibinden, şehrin kurucusu olarak övgüyle söz edilmektedir. Şüphesiz, bu ev Termessos’u kuranın değildi. Belki bu, şehre fevkalade hizmetler sunan ev sahibine bir ödüldü. Bu tür evler genellikle soylu kimselere ve zenginlere ait olurdu. Ana giriş, ikinci bir kapıya giden bir salona, bu ikinci kapı da merkezi avluya ya da atrium’a açılır. Yağmur sularını tutmak için avlunun ortasında impluvium ya da havuz vardır. Atrium, evin bu gibi günlük faaliyetlerinde önemli yer tutardı ve aynı zamanda konuk kabul odası olarak da kullanılırdı. Bu yüzden de sık sık gösterişli bir şekilde süslenirdi. Evin diğer odaları düzenli bir biçimde atriumun etrafında yer alır. Geniş, dükkanların sıralandığı portico’ları olan bir cadde, şehir boyunca kuzey-güney istikametinde uzanırdı. Sütunlar arasındaki boşluklarda genellikle, çoğu güreşçilere ait olan başarılı sporcuların heykelleriyle doldurulmuştur.Bu heykellerin yazılı kaideleri hala yerlerindedir ve bu yazıları okuyarak bu caddenin eski ihtişamını yeniden canlandırılabilirsiniz.

Şehrin güneyi, batısı ve kuzeyinde çoğu şehir duvarları içerisinde olan, kayaya oyulmuş mezar taşları bulunan geniş mezarlar vardır ve bunlardan bir tanesinin Alcetas’a ait olduğu düşünülmektedir. Ne yazık ki, mezar hazine avcıları tarafından yağmalanmıştır. Mezarın içerisinde kline’nın arkasında sütunların arasında bir çeşit kafes oyulmuştur ve bunun yukarısında muhtemelen süslenmiş bir friz vardı. Mezarın kalan kısmı M.Ö.IV. yüzyıla tarihlendirilebilecek ata binen bir savaşçının betimlemeleriyle bezenmiştir.

Genç Termessosluların General Alcetas’ın trajik ölümünden ne kadar fazla etkilendikleri ve onun için görkemli bir mezar yaptıkları bilinmektedir ve tarihçi Diodoros, Alcetas’ın Antigonos ile at üzerinde savaştığını kaydeder. Çakışan bu olaylar, aslında mezarın Alcetas’a ait olduğuna ve rölyefde tasvir edilenin de o olduğuna işaret eder.

Yüzyıllardır şehrin güneybatısında sık ağaçların arasında saklanan lahit, insanı bir anda tarihi törenin derinliklerine götürür. Ölüler, kıyafetleri, mücevherleri ve diğer aksesuarlarıyla bu lahitlere konurdu. Yoksulların bedenleri, sade taş, kil ya da ahşap lahitlerde yakılırdı. Tarihi M.S.II. yüzyıla uzanan bu lahitler, yüksek kaideler üzerinde durur. Öte yandan zengin aile mezarlarında, lahitler soyuyla ya da onun yanına gömülme izni olanlarla birlikte ölen kişi için hazırlanmış şatafatlı bir şekilde bezenmiş yapının içine yerleştirilmiştir. Böylelikle,kullanım hakkı resmi olarak garanti altına alınmış oluyordu. Ayrıca, lahitlerinin açılmasını engellemek ve mezar soyguncularını korkutmak için tanrıların öfkesini çağıran yazıtlar da bulunabilir. Bu yazıtlar aynı zamanda kurallara uymayanlara uygulanan para cezalarını da belirtir. 300 ile 100.000 denar arasında değişen bu para cezaları genellikle Zeus Solymeus adına şehir hazinesine ödenirdi ve yasal hükümlerin yerini alırdı.

Kısaca Termessos Antik Kenti hakkında vermiş olduğumuz bu bilgilerin yanında Antalya’ya gittiğinizde gerçekten görülmesi gereken tarihi bir antik kent olduğunuda sizlere iletmek isteriz.